Okładka magazynu budujemy dom
Najnowszy numer Logo BudujemyDom.pl
Zobacz
Zobacz oferty produktowe firm
Systemy ocieplania i termorenowacji

Czym wykańczać elewację?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 6-9 minut

Architektura obecnie budowanych domów to najczęściej proste, geometryczne formy i zgrabne łączenie nowoczesnych materiałów. Ponadczasowe są, oczywiście, fasady z klinkieru, ale równie efektownie prezentują się elewacje wykończone tynkiem o stonowanej kolorystyce i np. drewnem lub oryginalnymi okładzinami z betonu lub tworzywa sztucznego.

Kiedy rozpocząć wykańczanie elewacji?

Wykańczanie ścian zewnętrznych to bardzo przyjemny etap, bo po jego zakończeniu dom nabiera ostatecznego wyglądu i cieszy oko dumnych właścicieli. Zazwyczaj zwiastuje on również koniec budowy. W większości polskich domów, które na ogół są murowane, oznacza to ocieplenie ścian i ich otynkowanie.

To takie minimum. Odważni inwestorzy decydują się na urozmaicenie elewacji różnego typu okładzinami. Od dawna modny jest klinkier, drewno i kamień. Od kilku lat popularność zyskują wyroby z betonu oraz tworzyw sztucznych.

Wrzesień to najlepszy termin na tego rodzaju roboty. Słońce nie grzeje już tak intensywnie, ulewne deszcze zdarzają się rzadziej niż latem, czy w późniejszych miesiącach. Pogoda sprzyja więc powolnemu wysychaniu kleju w systemach ociepleń i tynku.

O tej porze roku zwykle też mija kilka miesięcy od wymurowania ścian i przykrycia domu dachem – bowiem spora część inwestorów zaczyna prace budowlane wczesną wiosną. Po kilku miesiącach od wzniesienia dom nie powinien już osiadać.

Jeśli jednak wnętrza nie są jeszcze otynkowane, a posadzki wylane, lepiej z wykańczaniem elewacji poczekać do wiosny kolejnego roku, kiedy roboty te będą zakończone.

Jakimi materiałami wykończyć?

Sposób wykończenia elewacji i kolorystykę materiałów planuje architekt wykonujący projekt. Na rysunkach podaje on ich typ i kolorystykę oraz rodzaj i grubość przewidzianego ocieplenia. Zakupy nie stanowią zatem problemu. Dylematy mogą pojawić się, gdy zechcemy zmienić tę pierwotną specyfikację i samodzielnie nieco zmodyfikować wygląd fasad.

Chociaż teoretycznie wymaga to zgody autora projektu, w praktyce większość inwestorów robi to samodzielnie. Zainspirowani domem sąsiadów lub budynkiem prezentowanym w telewizji lub w Internecie – wybierają materiały, które są najmodniejsze i im się podobają.

Oczywiście, najważniejsze by wygląd elewacji satysfakcjonował właścicieli, ale przy tego typu zmianach warto zachować rozwagę i umiar. Zbyt pstrokata fasada nie będzie wyglądała elegancko i bardzo szybko się znudzi. Wykończenie elewacji poniekąd narzuca technologia, w jakiej powstał budynek. W Polsce na ogół ściany zewnętrzne muruje się na jeden z trzech sposobów: jednowarstwowe – przeznaczone są do tynkowania.

W zależności od ich gładkości, pokrywa się je tynkiem tradycyjnym albo cienkowarstwowym; dwuwarstwowe – na ocieplenie (z wełny mineralnej bądź styropianu) nanoszony jest tynk cienkowarstwowy lub (w technologii na sucho) przytwierdzania dowolna okładzina – drewniana, rzadziej z PVC; trójwarstwowe – ściana osłonowa z klinkieru, ceramiki czy silikatów może pełnić rolę gotowej elewacji, jak również podłoża pod tynk tradycyjny lub cienkowarstwowy.

Każdy rodzaj ścian można miejscowo wykończyć dowolną okładziną z ceramiki, kamienia, betonu czy z tworzyw sztucznych. Takie działanie jest bardzo popularne, bo uatrakcyjnia fasadę domu. W zależności od rodzaju podłoża i typu okładziny, montuje się je w różny sposób – klejąc lub przytwierdzając do specjalnego stelaża. Zawsze należy postępować ściśle według zaleceń ich producentów.

Czym kierować się przy wyborze tynku?

Najpowszechniejszym materiałem elewacyjnym jest tynk. Oprócz domów stawianych w technologii drewnianej, prawie każdy budynek ma choć fragmenty ścian nim pokryte. Do wyboru są dwa rodzaje tynków – grubo i cienkowarstwowe.

Tynki grubowarstwowe to tradycyjne tynki cementowo-wapienne, których grubość wynosi 15–20 mm. Najwygodniej użyć gotowych, zapraw z fabryki, które po zagruntowaniu podłoża aplikuje się jednowarstwowo. Na ogół pokrywa się nimi przegrody trójwarstwowe z warstwą elewacyjną z cegieł oraz jednowarstwowe.

Tynki cienkowarstwowe przeznaczone są przede wszystkim do wykańczania ścian ocieplonych w technologii BSO (ETICS). W zależności od rodzaju spoiwa użytego do ich produkcji, wyróżnia się następujące typy: mineralne – cementowe lub cementowo-polimerowe. Sprzedawane w workach po 25 kg. Trwałość barw tynków – zwłaszcza o intensywnych kolorach – nie jest duża i przeważnie wykonuje się je w białym kolorze i maluje trwalszymi farbami elewacyjnymi.

Są paroprzepuszczalne i z tego względu zalecane na ściany ocieplone wełną mineralną. Są też najtańsze; akrylowe – powstają na bazie dyspersyjnych żywic polimerowych, charakteryzują się dużą elastycznością ale niską przepuszczalnością pary wodnej. Można je trwale barwić nawet na nasycone kolory. Oferowane najczęściej w postaci gotowej do użycia masy, sprzedawanej w 25 kg wiadrach.

Ściany nimi pokryte można czyścić wodą pod ciśnieniem z dodatkiem detergentów, a także odnawiać akrylowymi farbami fasadowymi; silikonowe – dzięki właściwościom hydrofobowym powierzchnia tynku nie przyciąga cząsteczek wody, utrudnia osadzanie się brudu, a opady deszczu powodują samooczyszczenie się elewacji.

Zalecane są na budynki narażone na intensywne zabrudzenie, w rejonach przemysłowych, w pobliżu dróg o dużym natężeniu ruchu. Niestety, takie wyroby są najdroższe; silikatowe (krzemianowe) – są paroprzepuszczalne i szczególnie odporne na grzyby i porosty.

Mają jednak największe wymagania odnośnie temperatury i wilgotności w trakcie nakładania oraz w ciągu kilku pierwszych dni po wykonaniu; silikonowo-silikatowe – obecnie najpopularniejsze, łączą w sobie cechy obu rodzajów tynków. Są trwałe i odporne na zabrudzenia, a przy tym sporo tańsze od silikonowych.

Aby tynk był trwały przez długie lata, ściana powinna być przedtem zagruntowana (preparatem zabarwionym na kolor zbliżony do tynku). Proces ten wyrównuje chłonność podłoża i zapobiega powstawaniu plan na wykończonej elewacji. Najlepiej jeśli nanoszeniem tynku na ścianę zajmuje się jedna osoba i robi to bez przerw. Jeżeli nie mamy pewności, że wykonawcy ułożą tynk idealnie równo, lepiej wybrać produkt o urozmaiconej fakturze, np. baranek.

Autor: Joanna Dąbrowska 

Zdjęcia: Kreisel 

Pozostałe porady
Jakie okno do kuchni wybrać?
Jakie okno do kuchni wybrać?
Dla wielu kuchnia to serce domu. Przy jej projektowaniu warto pomyśleć nie tylko o efekcie...
Budujemy Dom październik 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Czas na Wnętrze listopad 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Gardeners' World Edycja Polska listopad - grudzień 2019

Gardeners' World Edycja Polska

Najlepsze inspiracje i porady ogrodnicze

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny

Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny